Urineverlies na een prostaatoperatie: hoe lang duurt het en wat kun je doen?

Urineverlies na een prostaatoperatie: waar begin je?

Verlies je urine sinds je prostaatoperatie, of bereid je je voor op een operatie? Dan wil je weten wat je kunt verwachten en wat je zelf kunt doen. Urineverlies na een prostaatoperatie is eerst een vraag voor je eigen behandelteam. Je uroloog en de verpleegkundige kennen de ingreep die bij jou is gedaan. Schrijf je vragen op voordat je ze spreekt.

Wij stellen geen diagnose en kiezen geen behandeling voor je. Deze pagina zet op een rij welke routes de bronnen beschrijven, welke vragen je meeneemt en waar een sessie op de bekkenbodemstoel wel en niet bij hoort. Ze vervangt geen gesprek met je uroloog, je huisarts of een bekkenfysiotherapeut.

Ook mannen hebben bekkenbodemspieren. Die zijn betrokken bij het ophouden en loslaten van urine. Op onze pagina voor mannen lees je hoe je erover begint. Praten over urineverlies kan ongemakkelijk voelen. Thuisarts zegt dat je niet hoeft weg te blijven omdat je je schaamt. [Bron 1]

Hoe lang duurt het?

Dat verschilt per persoon, en wij noemen er bewust geen termijn voor. Wij hebben zelf niets gemeten, en een getal van een website zegt niets over jouw herstel. Je uroloog kan wel met je bespreken welk verloop hij of zij in jouw situatie verwacht.

Vraag daarom concreet: wat is in mijn situatie een normaal verloop? Wanneer neem ik contact op als het anders gaat dan verwacht? Wie is mijn aanspreekpunt na de operatie, en via welk kanaal bereik ik die persoon? Noteer de antwoorden met de datum en de naam van degene die ze gaf. Zo kun je later laten zien wat er is afgesproken.

Houd ook zelf bij wat je merkt. Thuisarts beschrijft bij plasproblemen van mannen dat de huisarts soms vraagt om een plasdagboek of een vragenlijst in te vullen. [Bron 1] Vraag je behandelaar of zo'n dagboek ook voor jou nuttig is, en neem het mee naar je volgende afspraak. Lees voor een bredere uitleg ook wat zijn bekkenbodemklachten.

Wat de bronnen noemen

Kanker.nl noemt bij urineverlies na een behandeling voor prostaatkanker drie routes: de bekkenbodemspieren trainen, opvangmateriaal of een condoomkatheter, en een operatie als het urineverlies blijft. [Bron 2] Voor het trainen verwijst kanker.nl naar een fysiotherapeut die gespecialiseerd is in de bekkenbodem. De uroloog of huisarts kan je een verwijzing geven. [Bron 2]

Het Radboudumc schrijft in zijn voorlichting dat het verstandig is om al voor de operatie te beginnen met oefeningen voor de bekkenbodem, met hulp van een geregistreerde bekkenfysiotherapeut. [Bron 3] Vraag in je eigen ziekenhuis of zij dat ook adviseren, en wie je daarvoor kunt benaderen.

Bij oefeningen hoort uitleg van iemand die jou heeft gezien. Wij geven hier geen oefenaanwijzingen, herhalingen of schema mee. Vraag je bekkenfysiotherapeut wanneer je na de operatie mag beginnen, bijvoorbeeld als je nog een katheter hebt, en hoe je daarna opbouwt. Vraag ook of er hulpmiddelen worden ingezet, zoals biofeedback, en wat dat voor jou betekent.

Over opvangmateriaal kun je met de verpleegkundige praten. Kanker.nl noemt verband voor in je onderbroek en een condoomkatheter als mogelijkheden. [Bron 2] Vraag welk materiaal bij jouw situatie past, waar je het krijgt en wat je verzekering ervan vergoedt.

Blijft het urineverlies, dan noemt kanker.nl ook operaties, zoals een kunstsluitspier of een male sling. Niet elk ziekenhuis voert die operaties uit. [Bron 2] Vraag je uroloog naar de mogelijkheden of om een verwijzing.

Waar een bekkenbodemstoel wel en niet past

Je komt online ook aanbiedingen tegen voor een bekkenbodemstoel na een prostaatoperatie. Daarom zijn we hier duidelijk over. Een sessie op de bekkenbodemstoel is bekkenbodemtraining met magnetische stimulatie, gekleed en zittend, op een deelnemende locatie. Het is geen nazorg na een operatie en het komt niet in de plaats van je uroloog of bekkenfysiotherapeut.

Wil je de stoel leren kennen? Plan een sessie pas als je uroloog of huisarts je vraag heeft beoordeeld, en vertel de locatie dat je geopereerd bent. Een medewerker loopt vooraf de veiligheidsvragen van het exacte model met je door. Daarna bespreekt de locatie met je of een sessie bij jou past. Twijfel je, stel het bezoek dan uit tot je het met je behandelaar hebt besproken.

Zo gaat een sessie: je houdt je kleding aan, je blijft zitten en een medewerker blijft erbij. Je zegt het als je wilt pauzeren of stoppen. Lees voor de volgorde van een bezoek zo verloopt een proefsessie. Wil je het zelf meemaken zodra er een locatie bij jou in de buurt is? Zet je op de wachtlijst.

Wanneer je direct belt

Kun je opeens niet meer plassen terwijl je wel moet, bel dan direct je huisarts of de huisartsenpost. Doe dat ook bij pijn tijdens het plassen als je tegelijk ziek bent of koorts hebt. [Bron 1] Ben je net geopereerd, volg dan de instructies van het ziekenhuis over wie je buiten kantoortijden belt.

Vragen om mee te nemen

• Wat is in mijn situatie een normaal verloop na de operatie?
• Kan ik voor de operatie al met een bekkenfysiotherapeut beginnen?
• Wanneer mag ik met oefeningen voor de bekkenbodem beginnen, en wie begeleidt me?
• Welk opvangmateriaal past bij mij, en waar krijg ik dat?
• Wanneer neem ik contact op als het urineverlies niet afneemt?
• Welke mogelijkheden zijn er als het urineverlies blijft?
• Mag ik naast mijn nazorg een sessie op een bekkenbodemstoel plannen, en vanaf wanneer?

Gebruik ook onze vragen voor je gesprek, en de begrippenlijst als je woorden tegenkomt die je niet kent. Neem je lijst mee naar je volgende afspraak en vraag aan het einde wie de volgende stap zet.

Heeft je uroloog of huisarts je vraag beoordeeld en wil je de bekkenbodemstoel leren kennen? Locaties openen stap voor stap. Zet je op de wachtlijst, dan hoor je het zodra er een locatie bij jou in de buurt is.

Bronnen

• Bron 1: Thuisarts.nl, publieksvoorlichting van het Nederlands Huisartsen Genootschap, "Ik heb problemen met plassen (man)". Lees de publieksvoorlichting.
• Bron 2: Kanker.nl, "Plasklachten bij prostaatkanker". Kanker.nl.
• Bron 3: Radboudumc, "Bekkenfysiotherapie bij een prostaatoperatie". Radboudumc.